Sanat ve Tasarım
Sanat, insanın yaratıcılığını kullanarak, çeşitli duygu ve düşünceleri ifade ettiği yöntemlerdir.
Tasarım, belirli bir gereksinime yönelik bilimsel yaratım sürecidir.
Bu yazıda ‘sanat’ ve ‘tasarım’ kavramlarını sözlük anlamları ile değil, uğraşı alanımız olan kullanıcı ara yüz (User Interface) ve web tasarımı (Web Design) açısından ele alacağız. Öncelikle bu açıdan bakarak bu iki kavramı ben yukarıdaki şekilde tanımlıyorum.
Yukarıdaki tanımlamalardan hareketle kullanıcı ara yüz tasarımının asla bir sanat olmadığını net olarak anlamak ve ifade etmek bu işte atılacak en önemli ve bilinçli adım olacaktır. Bu iki kavramı birbirinden ayırt edebilmek, işimizi doğru yapabilmek için gerekli ilk adımdır.
Sanat eseri duygulara odaklanmıştır. İşlevselliği yoktur. Bir resim, ona bakan her insanda farklı duygular yaratır. Genelde de ressam “ben bu resimde şunu anlatmak istedim” demez. Yani resmin kullanıcı kılavuzu olmaz. Bir resme bakan insan ressamın aktarmak istediği duygulardan daha farklı duyguları hissediyorsa da hayatından memnun olabilir ve bu durumda da resmi iade etmek yerine salonunun başköşesine asacaktır. Kabaca bir ifadeyle sanat eserinde, almak istediğinizi değil size sunulanı alırsınız. Tasarım ürünü ise kullanıcının yapacağı işe ve bu işte verilmesi gereken duygulara odaklanmıştır. Sakın burada tasarım hem güzel hem de işlevsel olmalı demeyin! “Güzellik” kavramı ile inanın hiçbir işimiz yok. Bunu daha çok şu şekilde ifade ediyoruz: Tasarım ürününün iki temel fonksiyonu vardır. İşlevsel ve görsel fonksiyonlar. Bir otomobil tanıtım sayfası, ürünü en uygun şekilde sunma ve bilgi verme amacıyla yaratılmalıdır. Bir ressamın özgürlüğünde istediğimiz renkleri kullanamayız, en azından beyaz üzerine sarı ya da açık gri renkli yazı yazarsanız eski model LCD ekranlarda bu yazının okunmasını engellemiş olursunuz. Bunun gibi birçok teknik kısıt sayabiliriz. Aktaracağınız duygular açısından da özgür olamazsınız. Spor otomobil tanıtım sayfasında kullanıp çok beğendiğiniz ve başarılı olduğunuz bir temayı hastane tanıtım sayfasında kullanamazsınız. Hız, güç, heyecan gibi kavramları hastane sayfasında verirseniz kimse o hastaneye güvenip tedavi olmak istemez. İşte bu nedenle tasarımcı, yaptığı işte hem işlevsel hem de görsel öğeleri kullanırken çok dikkatli olmak zorundadır. Keyfi davranma lüksü olmadan, sorumlu ve kaygılı davranışlarla hareket etmeli; zevkler ve renkler tartışılmaz gibi bilinçsiz ve sığ ifadelerden çoktan arınmış olmalıdır.

